Algemeen

Binnenkort komt u naar het ziekenhuis voor een hartkatheterisatie. In deze folder leest u hoe u zich voorbereidt op het onderzoek, hoe het onderzoek verloopt en leefregels voor thuis.

Wat is een hartkatheterisatie?

Met een hartkatheterisatie kunnen afwijkingen in het hart worden opgespoord, zoals hartklepafwijkingen of vernauwingen of afsluitingen in de kransslagaders. Bij een hartkatheterisatie wordt gebruikgemaakt van een katheter. Dit is een dun slangetje dat via uw (slag)aders naar het hart wordt geschoven. De katheter wordt via de pols ingebracht.

Afspraak

De secretaresse van uw behandelend arts heeft een afspraak voor u gemaakt.

Bij verhindering

Als u op het afgesproken tijdstip verhinderd bent, belt u dan zo spoedig mogelijk, als het kan minstens 24 uur van tevoren, naar de polikliniek Cardiologie, telefoonnummer (0314) 32 95 55. U krijgt dan een nieuwe afspraak toegestuurd.

Overmacht

Soms kan het onderzoek door overmacht niet doorgaan, bijvoorbeeld door een spoedgeval. U krijgt hierover dan zo snel mogelijk bericht. Het onderzoek wordt dan uitgesteld of er wordt een nieuwe afspraak met u gemaakt.

Voorbereiding

Medicatie

De cardioloog bespreekt met u of u de medicijnen die u normaal gebruikt mag blijven gebruiken of er tijdelijk mee moet stoppen. Ook het gebruik van de medicijnen die met bloedstolling te maken hebben wordt dan besproken. Het is belangrijk dat u deze aanwijzingen goed opvolgt. Zo voorkomt u complicaties.

Eten en drinken

U mag voorafgaand aan het onderzoek gewoon eten en drinken.

Bij suikerziekte

Heeft u suikerziekte? Bespreek dit met uw cardioloog. Mogelijk krijgt u nog specifieke instructies rondom uw diabetesmedicatie.

Gebruikt u insuline? Neem dan op de dag van het onderzoek uw insulinepen en uw spullen voor het meten van uw bloedsuiker mee. De controles kunt u zelf blijven uitvoeren. Eventueel doet een verpleegkundige dit op de afdeling.

Contrastvloeistof

Bij het onderzoek wordt contrastvloeistof met jodium gebruikt. Deze vloeistof kan bij bepaalde groepen patiënten, de zogenaamde risicogroepen, leiden tot een allergische reactie of tot nierschade. Uw arts gaat na of u tot een van de risicogroepen behoort. Als u tot een risicogroep behoort, nemen wij extra maatregelen voorafgaand aan het onderzoek. Zo wordt voorkomen dat u schade aan uw nieren oploopt of een allergische reactie krijgt. In de folder 'Voorzorgsmaatregelen bij radiologisch onderzoek met jodiumhoudend contrastmiddel' leest u welke maatregelen worden genomen.

Nagellak

Tijdens het onderzoek mag u geen nagellak dragen.

Wat neemt u mee?

Neemt u op de dag van het onderzoek het volgende mee naar het ziekenhuis:

• Identiteitsbewijs
• Opnamebrief
• Uw medicijnen voor de komende 24 uur
• Actueel medicatieoverzicht. Deze kunt opvragen bij uw apotheek
• Sokken (het kan koud zijn op de behandelkamer)
• Telefoonnummer van uw contactpersoon

U mag tijdens het onderzoek geen sieraden (ketting, horloge, ringen, etc.) dragen. Een hoortoestel, bril en/of gebitsprothese mag wel.

Het is op de verpleegafdeling niet mogelijk om waardevolle spullen op te bergen. Deze kunt u daarom beter thuislaten.

Waar meldt u zich

Meldt u zich op het afgesproken tijdstip bij de secretaresse van de receptie bij de hoofdingang. Vervolgens gaat u naar de Kort Verblijf Afdeling. Een verpleegkundige verwelkomt u op de afdeling.

Het onderzoek

Voorafgaand aan het onderzoek heeft u een gesprek met de verpleegkundige van de afdeling. Hij/zij bereidt u voor op het onderzoek en controleert uw bloeddruk, hartslag en temperatuur.


Daarna krijgt u een infuusnaald in uw arm. Indien nodig krijgt u via het infuus vocht toegediend om uw nieren te beschermen. Kort voor de behandeling krijgt u een rustgevend middel aangeboden. U kunt zelf beslissen of u dit middel inneemt.

Nadat u uw operatiejasje aan heeft gedaan, brengt de verpleegkundige u naar de katheterisatiekamer. Hier wordt u ontvangen door de cardioloog en drie hartfunctielaboranten. Zij voeren de hartkatheterisatie uit. De cardioloog die de hartkatheterisatie uitvoert, is niet altijd de cardioloog die u heeft gezien op de polikliniek.

Nadat u heeft plaatsgenomen op de onderzoekstafel, wordt u aangesloten op de bewakingsmonitor.

De huid waar de katheter wordt ingebracht wordt gedesinfecteerd en plaatselijk verdoofd. U krijgt een steriel laken over uw lichaam. Op de plaats waar de katheter wordt ingebracht, blijft een opening in het steriele laken. Daarna wordt de slagader of ader aangeprikt. Ondanks de verdoving kan dit gevoelig zijn. De katheter wordt ingebracht en richting uw hart geschoven. Hier voelt u weinig tot niets van.

Via de katheter wordt ook de contrastvloeistof toegediend. Doordat de katheterisatie via de pols wordt uitgevoerd, kan de contrastvloeistof een warm gevoel in uw arm geven. Ook kan uw bloeddruk door de medicijnen tijdelijk laag zijn. Met behulp van röntgenstraling kan de cardioloog op de röntgenbeelden goed zien of er een vernauwing of afsluiting is. De cardioloog maakt meerdere filmpjes.

Om uw hart vanuit verschillende posities te onderzoeken, draait het röntgenapparaat om u heen. Soms hangt het apparaat heel dicht boven uw lichaam. Tijdens het onderzoek vraagt de cardioloog u regelmatig om uw adem even in te houden. Hierdoor zijn uw hart en kransslagaders beter zichtbaar op de röntgenbeelden.

Als u tijdens het onderzoek pijn of druk op uw borst voelt, meld dit dan bij de hartfunctielaborant of de cardioloog.

Na afloop van de hartkatheterisatie wordt het aangeprikte bloedvat in de pols stevig aangedrukt. Vervolgens krijgt u een polsband op uw (slag)ader, dat enkele uren moet blijven zitten.

Duur onderzoek

De duur van een hartkatheterisatie verschilt per patiënt. Gemiddeld duurt het onderzoek 45 minuten.

Na het onderzoek

Na het onderzoek gaat u terug naar de verpleegafdeling. Hier controleren de verpleegkundigen regelmatig uw bloeddruk, hartslag en de prikplaats. Eventueel wordt ook een hartfilmpje gemaakt. U mag na het onderzoek gewoon weer eten en drinken.

Als u op de verpleegafdeling pijn of druk op uw borst voelt of andere klachten krijgt, meld dit dan bij de verpleegkundige.

U krijgt een polsbandje met lucht om uw pols. Deze zorgt ervoor dat het bloedvat dichtgedrukt blijft. De verpleegkundige haalt de uren na het onderzoek steeds een beetje lucht uit het bandje om de druk op de wond te verminderen.

Na het onderzoek moet u twee uur bedrust houden. U mag dan niet naar het toilet. U kunt gebruik maken van een po of urinaal.

Na vier uur wordt het polsbandje verwijderd. Hierna mag u uw arm enige tijd niet gebruiken. U krijgt daarom een mitella. Deze moet u 48 uur omhouden (ook 's nachts).

Uitslag

Na het onderzoek bespreken de cardioloog en de hartfunctielaboranten direct de onderzoeksresultaten met u. U krijgt dan de voorlopige uitslag. De definitieve uitslag en vervolgbehandeling worden besproken in een vervolgafspraak met uw cardioloog.

Afhankelijk van de bevindingen, zijn de volgende vervolgstappen mogelijk:

• Als uw hartklachten goed te behandelen zijn met of zonder medicijnen, dan mag u naar huis.
• Als een behandeling met medicijnen niet voldoende is, bespreekt de cardioloog een mogelijke vervolgbehandeling, zoals een dotterbehandeling/stentplaatsing of een hartoperatie. Deze behandelingen vinden plaats in een hartcentrum. De cardioloog beoordeelt of u in afwachting van de vervolgbehandeling in het Slingeland Ziekenhuis blijft, of dat u thuis de oproep van het behandelend hartcentrum kunt afwachten.
  
  Als u opgenomen blijft, gaat u vanuit het Slingeland Ziekenhuis naar het hartcentrum voor de behandeling. Na de behandeling komen de meeste patiënten weer terug naar het Slingeland Ziekenhuis. Soms blijven patiënten opgenomen in het behandelend hartcentrum en gaan zij vanuit daar naar huis.

Mogelijke complicaties

Een hartkatheterisatie verloopt meestal zonder problemen. Toch kunnen tijdens en na het onderzoek bijwerkingen of complicaties optreden. De cardioloog heeft de risico's van het onderzoek met u besproken.

De bijverschijnselen die tijdens of na het onderzoek kunnen optreden:

• Hartritmestoornissen.
• Overgevoeligheid voor de contrastvloeistof.
• Pijn op de borst.
• Bloeduitstorting bij de prikplaats.
• Nabloeding bij de prikplaats.
• Geringe tot matige verslechtering van de nierfunctie.

Ernstige complicaties die kunnen optreden:

• Vorming van een bloedstolsel dat tot een hart- of herseninfarct kan leiden.
• Kortademigheid door overbelasting van het hart.
• Beschadiging aan het bloedvat.
• Inwendige bloeding.
• Ernstige verslechtering van de nierfunctie.
• Slagaderlijke bloeding.
• In zeer zeldzame gevallen: overlijden.

Naar huis

Als er geen complicaties of andere bijzonderheden zijn, mag u dezelfde dag nog naar huis. Meestal is dit 2 uur na het verwijderen van het polsbandje.

Vervoer

Na een hartkatheterisatie mag u niet zelf autorijden of fietsen. Zorg ervoor dat iemand u op komt halen of ga met de taxi of het openbaar vervoer naar huis.

Eerste nacht na het onderzoek

Wij adviseren u om de nacht na de hartkatheterisatie niet alleen door te brengen. Het is verstandig om vooraf te regelen dat iemand bij u thuis overnacht.

Ontslaggesprek

De verpleegkundige van de afdeling voert een ontslaggesprek met u. In dit gesprek komen de volgende onderwerpen aan bod:

• Nazorg
• Vervoer
• Medicatie
• Controle en/of nabehandeling
• Leefregels en adviezen

Ook evalueert de verpleegkundige met u de opname.

Leefregels voor thuis

Het is belangrijk dat u na een hartkatheterisatie het rustig aan doet. De prikplaats heeft tijd nodig om te genezen. Belast uw arm daarom zo min mogelijk. Om de risico's op een bloeduitstorting of een nabloeding op de prikplaats zo klein mogelijk te houden, is het belangrijk dat u zich houdt aan een aantal leefregels.

De eerste 24 uur na de ingreep:

• Pols niet belasten.
• Niet autorijden.
• Niet fietsen.
• Geen handen schudden.
• Geen huishoudelijke taken uitvoeren.
• Niet douchen of in bad.
• 48 uur lang een mitella dragen.
• 24 uur na de ingreep mag u de pleister verwijderen.

De eerste en tweede dag na de ingreep:

• Pols weinig bewegen.
• Niet tillen.
• Niet in bad.

Drie dagen na de ingreep:

• Dagelijkse bezigheden mag u weer oppakken.
• U mag weer fietsen en autorijden.
• In overleg met uw arts, mag u weer gaan werken.

Een week na de ingreep:

• U mag weer sporten.
• In overleg met uw arts mag u zwaar lichamelijk werk verrichten.

Bijwerkingen en complicaties

Na een hartkatheterisatie kunnen de volgende klachten optreden:

• Een blauwe en gezwollen pols.
• Een gevoelige of pijnlijke arm en pols.
• Lekkende bloeddruppels uit de prikplaats.

Deze verschijnselen zijn normaal en verdwijnen na enkele dagen vanzelf.

Neem contact op als:

• u koorts krijgt (38°C of hoger);
• u huiduitslag heeft;
• uw aangedane hand kouder is dan uw andere hand;
• uw onderarm pijn gaat doen;
• u het gevoel in de hand kwijtraakt;
• uw aangedane hand kouder is dan uw andere hand.

Belt u direct het alarmnummer 112 wanneer:

• uw pols steeds dikker wordt. Dit kan veroorzaakt worden door een (inwendige) nabloeding. Druk met uw andere vuist stevig op de plek waar de bobbel ontstaat. Blijf dit doen totdat de ambulance arriveert;
• de wond hevig gaat bloeden (als het bloed in golven uit de wond komt). Dit kan een slagaderlijke bloeding zijn. Druk de slagader op de plaats van de bloeding stevig met uw vingers of vuist dicht. Blijf dit doen totdat de ambulance arriveert;
• u last heeft van hartritmestoornissen;
• u pijn op de borst heeft.

Andere problemen of vragen na uw opname

De medisch specialist informeert uw huisarts over uw ontslag en stuurt een digitale ontslagbrief waarin alles staat over uw behandeling en de nazorg. Neem bij problemen of vragen na uw opname in het ziekenhuis contact op met uw huisarts. Uw huisarts is op de hoogte van uw situatie. Indien nodig overlegt de huisarts met de specialist in het ziekenhuis. Buiten kantoortijden en in het weekend kunt u de huisartsenpost bellen.

Hartrevalidatie en nazorg

U kunt in het Slingeland Ziekenhuis nazorg ontvangen en deelnemen aan hartrevalidatie. Dit gebeurt via de poliklinische hartrevalidatie. Hier kunt u terecht voor vragen, advies, informatie of begeleiding. Tijdens de hartrevalidatie leert u hoe u om kunt gaan met klachten als vermoeidheid, benauwdheid, pijn op de borst, angst en onzekerheid. Ook is er aandacht voor het ontwikkelen en behouden van een gezonde leefstijl. Meer informatie hierover vindt u op onze website: www.slingeland.nl/polikliniek-hartrevalidatie

Tijdens een (intake)gesprek op de polikliniek Hartrevalidatie wordt besproken aan welke programma's u het beste kunt deelnemen en worden hiervoor vervolgafspraken gemaakt. Als u hiervan gebruik wilt maken kunt u voor aanmelden en/of informatie bellen naar (0314) 32 93 22. Vragen kunt u ook mailen naar: hartrevalidatie@slingeland.nl

Bespreek deelname altijd eerst met uw cardioloog. Meedoen aan het hartrevalidatieprogramma wordt vergoed vanuit de basisverzekering als u een verwijzing heeft van de cardioloog of huisarts. Volgt u revalidatie alleen bij de fysiotherapeut? Dan wordt dit niet vanuit de basisverzekering vergoed. Vraag uw zorgverzekering of deze revalidatie vanuit een aanvullende verzekering wordt vergoed.

Voor meer informatie kunt u de folder Poliklinische hartrevalidatie raadplegen.

Vragen

Als u vragen heeft over het onderzoek, dan kunt u deze stellen aan de medewerkers van de polikliniek Cardiologie. Het telefoonnummer is (0314) 32 90 33. U kunt deze vragen ook stellen tijdens het gesprek met de cardioloog.

Meer informatie over hartaandoeningen vindt u in de folders van de Nederlandse Hartstichting. Vraag er naar bij onze medewerkers of bestel deze folders bij de Nederlandse Hartstichting: www.hartstichting.nl.