Logo Slingeland Ziekenhuis.
Topbalk beeld rechts.
Topbalk beeld midden.
 
Klik op deze knop om alle folders te doorzoeken.Zoek folders
Klik op deze knop om dit document te printen.Print pagina
Klik op deze knop om dit document als PDF te downloaden.Download PDF
Klik op deze knop om de tekstgrootte te vergroten.Grotere tekst
Klik op deze knop om de tekstgrootte te verkleinen.Kleinere tekst

Folder informatie logo

Diëtetiek

Voedingsadvies bij een hypoglykemie

De knop om deze folder als favoriet te markerenFavorietDe knop om deze folder per email door te sturen.Stuur door
Hypoglykemie
Hypoglykemie (hypo) betekent te weinig glucose in het bloed. We spreken van een hypo als de bloedglucosewaarde lager is dan 4 mmol/L.

Oorzaken
Een hypo kan veroorzaakt worden door bijvoorbeeld:
  • een te hoge dosis insuline of bloedglucoseverlagende tabletten;
  • te weinig of te laat koolhydraten gebruiken;
  • (intensieve) lichamelijke inspanning;
  • het gebruik van alcohol.
Symptomen
De symptomen van een hypoglykemie verschillen per persoon. Bijna altijd treden in het eerste stadium verschijnselen op zoals heftig transpireren, een beverig en hongerig gevoel en geeuwen. Soms heeft men ook last van hartbonzen. Als er niets wordt ondernomen, dan volgen symptomen zoals verwardheid, ongecontroleerd gedrag, wisselende stemmingen, wazig zien, duizeligheid en tintelingen. Uiteindelijk kan een niet behandelde hypo leiden tot bewustzijnsverlies.

Glucose
De te lage bloedglucosewaarde moet snel worden opgehoogd. Glucose, ook wel druivensuiker of dextrose genoemd, werkt het snelst om de bloedglucose te verhogen. Glucose is te koop in de vorm van tabletten en gel.

Wij adviseren u om 15-20 gram glucose of snel opneembare koolhydraten (kh) te gebruiken bij een hypo. 20 gram glucose kan de bloedglucosewaarde met ca. 3 mmol/L doen stijgen, dus bijvoorbeeld van 3 naar 6 mmol/L glucose.


In onderstaand tabel ziet u voorbeelden van glucose in tablet- of gelvorm:

SoortHoeveelheid voor +/- 20 gram glucose
Dextro-, glucose- of druivensuikertablettenAfhankelijk van grootte
Dextro Energy van 3 gram7 tabletten
Dextro Minitabs van 1,5 gram13 tabletten
Gluco Tabs van 4 gram5 tabletten
Glucopep van 2 gram10 tabletten
Hypofit gel à 18 gram1-1,5 verpakking (1 verpakking bevat ongeveer 15 gram glucose)


Limonades, sappen, suiker en snoep bevatten suiker, vruchtensuiker en/of glucose-fructose: deze suikers bevatten naast glucose ook fructose. Fructose verhoogt de bloedglucose minder snel dan glucose. Daarom worden deze producten pas op de tweede plaats aangeraden.

In onderstaand overzicht ziet u voorbeelden van snel opneembare koolhydraten:

SoortHoeveelheid voor ongeveer 20 gram snel opneembare koolhydraten
High energy* sportdrank met ongeveer 15 gram kh/100 ml1 klein glas, ongeveer 125 ml
Sportdrankje/dorstlesser* met ongeveer 7 gram kh/100 ml2 glazen, ongeveer 300 ml
Limonadesiroop* met 50-70 gram kh/100 mlOngeveer 35 ml, aangelengd met water
Kristalsuiker
Suikerklontjes van 4 gram
Suikerklontjes van 3 gram
20 gram, opgelost in water/thee
5 stuks
7 stuks
Frisdrank* (niet suikervrij of light)* 1 groot glas, ongeveer 200 ml
Vruchtensap*, dubbeldrank/tweedrank (10-15 gram kh/100 ml)*1 glas, 150-200 ml


*De samenstelling van dranken kan wijzigen doordat suiker wordt vervangen door zoetstof, waardoor de hoeveelheid koolhydraten (veel) lager is dan verwacht. Bekijk regelmatig de voedingswaardewijzer op het etiket!


Alternatieven

Als u geen glucose of snel opneembare koolhydraten bij de hand heeft, kunt u andere koolhydraatrijke producten nemen, bijvoorbeeld 1 banaan, 2 koekjes, 4-5 snoepjes of 1 schaaltje vla. Het duurt echter langer voordat de bloedglucosewaarde hierdoor stijgt. Deze producten leveren echter wel meer calorieën, zeker als u kiest voor lekkernijen zoals chocolade, koek of ijs.

Een product zonder koolhydraten, zoals een blokje kaas of worst, helpt niet om de glucosewaarde snel te verhogen.

Ook als een hypoglykemie vlak voor de maaltijd ontstaat, is het aan te raden te handelen zoals hierboven is beschreven. Als na 15-20 minuten gebleken is dat de bloedglucose goed is, kunt u de normale insulinedosering en de geplande maaltijdgebruiken.

Bij verminderd bewustzijn
Als u niet meer kunt slikken door een verminderd bewustzijn bij een ernstige hypoglykemie, kunnen de omstanders u een flinke eetlepel honing in de wangzak smeren. De glucose kan gemakkelijk door het mondslijmvlies worden opgenomen. Bij gebruik van dranken is de kans op verslikken groot. Vertel dit uw naasten.

Na de hypoglykemie
Controleer na 15-20 minuten (nogmaals) uw bloedglucosewaarde. Indien deze lager is dan 4 mmol/L neem dan nog eens 20 g glucose.

Ga niet steeds door met eten, ook al heeft u het gevoel dat de symptomen blijven aanhouden. U kunt symptomen blijven voelen, terwijl uw bloedglucosewaarde alweer aan het stijgen is. De enige manier om erachter te komen of uw maatregelen voldoende zijn, is door de bloedglucosewaarde 15-20 minuten na het corrigeren weer te meten. Door te veel eten zal de bloedglucose onnodig veel stijgen en krijgt u veel extra calorieën binnen.

Wanneer het langer dan 1½-2 uur duurt voordat u de volgende (tussen)maaltijd gebruikt, is het verstandig wat extra koolhydraten te gebruiken om de bloedglucosewaarde op peil te houden. Bijvoorbeeld in de vorm van een snee brood met beleg of een beker yoghurt met 1-2 eetlepels muesli; als u minder trek hebt bijvoorbeeld een plak koek met halvarine of een klein schaaltje vla.

Sommige hypo's zijn erg hardnekkig, bijvoorbeeld bij gebruik van langwerkende bloedglucoseverlagende tabletten (Daonil, Euglucon, Amaryl). Het kan lang duren voordat uw bloedglucosewaarde weer gaat stijgen. Er is vaak meer dan 20 gram glucose nodig en het is nodig de bloedglucosewaarde een aantal uren in de gaten te houden.


Ook na grote lichamelijke inspanning of sporten kan de bloedglucose langdurig (te) laag blijven. Blijf de bloedglucose in de uren erna zo mogelijk controleren. Gebruik zo nodig extra koolhydraten en pas uw diabetesmedicatie aan.

Alcohol heeft een bloedglucoseverlagend effect en kan tot hypoglykemie leiden. Als alcoholische dranken later op de avond worden gedronken, is het bloedglucoseverlagend effect voor het slapen gaan nog niet altijd zichtbaar. Later in de nacht kan echter wel een hypoglykemie optreden. Controleer daarom voor het slapen de bloedglucosewaarden en gebruik extra koolhydraten als de bloedglucose laag is. Wat een acceptabele bloedglucose is, is afhankelijk van de diabetesmedicatie en uw ervaringen.

Verschijnselen van alcoholgebruik en hypoglykemie kunnen op elkaar lijken; het is dus mogelijk dat u een hypoglykemie minder (snel) zult herkennen. Vooral het gebruik van alcohol in combinatie met (zware) lichamelijke inspanning kan een flinke hypoglykemie opleveren.

Wees voorbereid
Het is belangrijk dat u een hypoglykemie altijd snel en goed kunt opvangen. Zorg er dus voor dat u altijd glucosetabletten of -gel of andere snel opneembare koolhydraten bij u heeft, ook in de handtas en sporttas. Leg bijvoorbeeld uit voorzorg een rol druivensuikertabletten of een blikje/pakje limonade/sap bij het bed, in de auto, op de studieplek of werkplek.

Hypoglykemie voorkomen
Ga na of u de oorzaak van de hypo kunt achterhalen, dan kunt u wellicht maatregelen treffen om deze een volgende keer te voorkomen. Als hypo's regelmatig optreden, is het raadzaam om contact met de arts of diabetesverpleegkundige op te nemen en de medicatie te laten aanpassen.



Foldernummer: 1815-jan 21