Logo Slingeland Ziekenhuis.
Topbalk beeld rechts.
Topbalk beeld midden.
 
Klik op deze knop om alle folders te doorzoeken.Zoek folders
Klik op deze knop om dit document te printen.Print pagina
Klik op deze knop om dit document als PDF te downloaden.Download PDF
Klik op deze knop om de tekstgrootte te vergroten.Grotere tekst
Klik op deze knop om de tekstgrootte te verkleinen.Kleinere tekst

Folder informatie logo

De knop om deze folder als favoriet te markerenFavorietDe knop om deze folder per email door te sturen.Stuur door

Dermatologie


Lichen planus


Wat is lichen planus?
Lichen planus is een ziekte van de huid of slijmvliezen (mond of geslachtsdelen). Lichen planus kan op alle leeftijden voorkomen, maar komt iets meer voor bij vrouwen dan bij mannen. De leeftijd waarop lichen planus het meest voorkomt, is voor mannen rond het 30ste levensjaar en voor vrouwen rond het 50ste levensjaar.

Hoe krijgt u lichen planus?
Waarom iemand lichen planus krijgt is niet bekend. Soms is de oorzaak wel bekend en ontstaat lichen planus door het gebruik van medicijnen. Dan krijgt men lichen planus vooral op de huid en bijna nooit in de mond of bij de geslachtsdelen. Deze medicijnen zijn vaak pijnstillers (NSAID’s, zoals ibuprofen en diclofenac) en medicijnen tegen hoge bloeddruk of hartaandoeningen (bètablokkers en ACEremmers).

Ook door erfelijke factoren en bepaalde virussen zou u lichen planus kunnen krijgen. Het is mogelijk dat door stress de lichen planus erger wordt. Lichen planus in de mond kan soms ook veroorzaakt worden door het materiaal dat een tandarts gebruikt. Vooral door amalgaam, composiet, kobalt, kwik en goud kunt u afwijkingen aan het slijmvlies in de mond krijgen (zie ook de folderteksten ‘Composieten’ en ‘Kobalt’). Als u een ingreep bij de tandarts krijgt, is het verstandig even te vragen welk materiaal de tandarts hierbij gebruikt. Dit kunt u dan aan uw arts vertellen.

Welke klachten geeft lichen planus en hoe ziet lichen planus eruit?

Lichen planus van de huid

Als u lichen planus op uw huid heeft, ziet u groepjes kleine paars-rode glanzende bultjes die aan de bovenkant plat zijn. Soms zijn hier witte strepen in te zien (striae van Wickham).

Ondersteunend beeld bij deze folder.

Deze platte bultjes ziet u vooral op de binnenkant van de polsen, onderarmen, onderkant van de rug, nek en enkels. De bultjes geven soms een branderige jeuk of pijn.

Een kenmerk van lichen planus is, dat op de plaats waar de huid beschadigd is een nieuwe lichen planus plek kan ontstaan (Koebner fenomeen).

Lichen planus van de slijmvliezen
Ongeveer de helft van de mensen met lichen planus van de huid heeft ook in de mond en op de geslachtsdelen lichen planus. Het is ook mogelijk om alleen lichen planus in de mond of op de geslachtsdelen te hebben en niet op de huid. U hebt dan witte strepen aan beide kanten van de wangen, op het tandvlees of op de tong. Daarnaast wordt lichen planus soms ook in de slokdarm, rondom de anus, in de neus of bij de ogen gezien.

Het kan zijn dat u hier niets van merkt. Maar lichen planus op de slijmvliezen kan soms erg pijnlijk zijn, vooral wanneer er wondjes aanwezig zijn. U kunt dan bijvoorbeeld last hebben dat uw tandvlees snel kan gaan bloeden.

Als u lichen planus heeft bij de geslachtsdelen kan dit branderigheid en pijn bij seksueel contact (vooral bij vrouwen) geven.

Andere vormen van lichen planus
Is lichen planus besmettelijk?
Nee, geen enkele vorm van lichen planus is besmettelijk.

Hoe weet uw arts of u lichen planus heeft?
Uw arts kan aan de plekken zien of u lichen planus heeft. Alleen bij twijfel is het nodig om een klein stukje huid weg te nemen (biopt). Hiervoor wordt uw huid verdoofd op de plaats waar het stukje huid wordt weggenomen.

Wat is de behandeling?

Lichen planus van de huid
Behandeling van lichen planus is alleen nodig als u er klachten van heeft. Voor lichen planus van de huid krijgt u meestal een corticosteroïd-zalf van uw arts. Deze zalf zorgt ervoor dat de huid beter wordt en dat de jeuk minder wordt. Voor meer informatie hierover zie ook de folder ‘Corticosteroïden voor de huid’. Als de lichen planus uitgebreid op de huid aanwezig is, worden sterkere middelen gegeven die de ontsteking verminderen. Voorbeelden hiervan zijn prednison, acitretine of ciclosporine. Ook wordt er weleens gekozen voor een behandeling met ultraviolet licht.

Lichen planus in de mond of op de geslachtsdelen
Behandeling van lichen planus in de mond of op de geslachtsdelen is alleen nodig als u er klachten van heeft. Net als bij de huidafwijkingen worden producten met corticosteroïden gebruikt. Voor een behandeling van afwijkingen in de mond worden vaak speciale ‘plakzalven’, gels, sprays of mondspoelingen gebruikt. Als de producten met corticosteroïden onvoldoende werken, kan tacrolimuszalf, pimecrolimus-zalf of tretinoïne-vloeistof worden voorgeschreven.

Wat kunt u zelf nog doen?
Kunt u door lichen planus kanker krijgen?
Het komt bijna niet voor dat u van lichen planus op de huid huidkanker krijgt. Als u lichen planus in de mond heeft, is er een kleine kans dat u hierdoor mondkanker krijgt (dit komt minder dan 0.5% per jaar voor bij de mensen die lichen planus hebben).

Het is extra belangrijk om te stoppen met roken en minder alcohol te gebruiken om dit risico te verminderen. Bij lichen planus op de geslachtsdelen is er een kleine kans dat er huidkanker in de lichen planus plek ontstaat.

Is lichen planus te genezen of blijft u er altijd last van houden?
Het is niet mogelijk om door behandeling de lichen planus te genezen. Behandeling kan er wel voor zorgen dat de klachten minder worden. Als u lichen planus op de huid heeft, is de kans groot dat uw klachten binnen 2 jaar vanzelf verdwijnen.

Tijdens de behandeling en ook als de lichen planus spontaan over is gegaan, ziet u vaak nog donkerbruine vlekken op uw huid. Deze vlekken zullen meestal in de loop van de tijd vanzelf verdwijnen.

Na genezing kan lichen planus terugkomen, ook als u al jaren geen klachten meer heeft. Waarom dit gebeurt, is onbekend.

Als u lichen planus in de mond of bij de geslachtsdelen heeft, geneest dit helaas meestal niet spontaan. U kunt dan lang klachten houden zoals branderigheid en pijn, vooral bij de geslachtsdelen. Als u hierdoor seksuele problemen krijgt, is het verstandig om dit aan uw arts te vertellen. Als het nodig is kan de arts u doorsturen naar een speciale therapeut zoals een psychotherapeut of seksuoloog.

Meer informatie
Er is een Lichen Planus Vereniging Nederland, zie www.lichenplanus.nl. Op deze website kunt u meer over lichen planus lezen.


Deze folder is een uitgave van de Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie. Bij het samenstellen van deze informatie is grote zorgvuldigheid betracht.


De Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie wijst desondanks iedere aansprakelijkheid af voor eventuele onjuistheden of andere tekortkomingen in de aangeboden informatie en voor de mogelijke gevolgen daarvan. www.nvdv.nl


Foldernummer: 1301-jul 18