Logo Slingeland Ziekenhuis.
Topbalk beeld rechts.
Topbalk beeld midden.
 
Klik op deze knop om alle folders te doorzoeken.Zoek folders
Klik op deze knop om dit document te printen.Print pagina
Klik op deze knop om dit document als PDF te downloaden.Download PDF
Klik op deze knop om de tekstgrootte te vergroten.Grotere tekst
Klik op deze knop om de tekstgrootte te verkleinen.Kleinere tekst

Folder informatie logo

Diëtetiek

Kaliumbeperkt dieet

De knop om deze folder als favoriet te markerenFavorietDe knop om deze folder per email door te sturen.Stuur door
Algemeen
U heeft een te hoog kaliumgehalte in het bloed. Uw arts heeft u daarom geadviseerd om een kaliumbeperkt dieet te volgen. In deze folder vindt u meer informatie en adviezen over voeding bij een kaliumbeperkt dieet.

Wat is kalium?
Kalium is een mineraal dat in bijna alle voedingsmiddelen voorkomt. Het heeft een belangrijke functie in het doorgeven van zenuwprikkels en het regelen van de bloeddruk en vochtbalans. Kalium komt vooral voor in de spiercellen.

Waarom een kaliumbeperkt dieet?
Wanneer de nieren goed werken, wordt het overschot aan kalium uitgeplast. Bij een verminderde nierfunctie, blijft er te veel kalium in het lichaam achter. Dit kan schadelijk zijn voor uw gezondheid. Een hoog kaliumgehalte in het bloed kan lijden tot hartklachten, zoals hartritmestoornissen. Een veel te hoog kaliumgehalte kan zelfs leiden tot een hartstilstand.

Hoeveelheid kalium per dag
Gemiddeld krijgt iemand 4 tot 6 gram (4.000 tot 6.000 milligram) kalium per dag binnen via voeding. Hoeveel kalium u tijdens een kaliumbeperkt dieet mag gebruiken, is afhankelijk van uw bloedwaarden. Uw arts of diëtist vertelt u hoeveel kalium u per dag mag nemen. Voor nierpatiënten geldt vaak het advies om maximaal 2 tot 3 gram (2.000 tot 3.000 milligram) kalium per dag te nemen.

Voedingsmiddelen met kalium
De volgende voedingsmiddelen bevatten veel kalium:
  • Aardappelen
  • Groenten
  • Fruit
  • Vruchtensap
  • Gedroogde vruchten
  • Koffie
  • Melkproducten
  • Appelstroop
  • Cacao (pure-, melk- en witte chocolade)
  • Noten
  • Peulvruchten
  • Tomaat
Let op: ook in natrium-/zoutarme producten kan kalium zijn toegevoegd, bijvoorbeeld:
U leest op het etiket of er kalium is toegevoegd.

De volgende producten bevatten weinig kalium:
  • Rijst
  • Deegwaren
  • Thee
  • Frisdrank
  • Kaas
  • Jam
  • Honing
  • Suiker
  • Boter
  • Olie
Voedingsadviezen

Aardappelen
  • Rijst en deegwaren (zoals pasta) bevatten relatief weinig kalium. Zij zijn daarom een goed alternatief voor het eten van aardappelen. Vermijd bij rijst en deegwaren het gebruik van een tomatensaus. Kies bijvoorbeeld voor een kerrie-, mosterd- of roomsaus. Daar zit minder kalium in.
  • Ook stamppot en patat bevatten veel kalium. Wanneer u dit eet, kies dan de rest van die dag voor producten die weinig kalium bevatten.
Groenten
  • Groenten zijn kaliumrijk. Toch is het belangrijk dat u dagelijks voldoende groenten eet. Wij raden u aan om te variëren. Groenten die veel kalium bevatten zijn onder andere spinazie, andijvie en tomaten. Eet deze groenten niet te vaak. Wanneer u deze groente toch eet, kies dan de rest van die dag voor producten die weinig kalium bevatten.
  • Kalium lost op in water. Rauwe groenten bevatten daarom meer kalium dan gekookte groenten. Als u rauwe groenten eet, neem daarnaast dan geen gekookte groenten.
  • Peulvruchten (zoals bruine bonen, witte bonen, kapucijners, linzen, kikkererwten en gedroogde (split)erwten) zijn kaliumrijker dan groenten. Eet daar daarom geen aardappelen bij, maar kies bijvoorbeeld voor rijst.
Kookadviezen voor aardappelen en groenten
  • Kook bij voorkeur al uw aardappelen en groenten. Kalium lost namelijk op in water. Wanneer u aardappelen en groenten snijdt en in ruim water kookt, gaat ongeveer 1/3 deel van het kalium verloren. Bij bereiding in een snelkookpan, magnetron, stoompan, stoommandje of in aluminiumfolie verliest u minder kalium.
  • Gebruik het kookvocht van uw aardappelen of groenten niet als basis voor bijvoorbeeld een saus. Het kookvocht bevat namelijk veel kalium dat tijdens het koken van de aardappelen en groenten verloren is gegaan.
  • Schil uw aardappelen voordat u ze kookt. Gekookte geschilde aardappelen bevatten namelijk minder kalium dan gepofte, rouw gebakken of in de schil gekookte aardappelen.
  • (Roer)bakt u uw groenten liever? Dan behouden de groenten het hoge kaliumgehalte. U kunt dan het beste rijst of deegwaren eten bij uw groenten.
Fruit
  • Neem één tot twee stuks fruit per dag.
  • Wissel de fruitsoorten af. De ene soort bevat andere vitamines en mineralen dan de andere. Fruitsoorten die veel kalium bevatten zijn: kersen, suikermeloen en banaan. Eet hier kleine porties van.
  • In gedroogd fruit zit extra veel kalium. Vermijd daarom deze producten.
  • Eet alleen een schaaltje appelmoes of vruchtencompote ter vervanging van een stuk fruit. Dit bevat namelijk evenveel kalium als een portie vers fruit.
Dranken
  • Neem maximaal twee kopjes koffie per dag.
  • Neem niet meer melkproducten dan de dagelijkse aanbevolen hoeveelheid: een halve liter (drie glazen of schaaltjes) per dag.
  • Drink bij voorkeur thee, water, frisdrank en limonade. Deze dranken bevatten relatief weinig kalium.
  • Drink bij voorkeur geen vruchtensap. Een glas vruchtensap bevat namelijk evenveel kalium als een stuk fruit.
Broodbeleg
Broodbeleg dat veel kalium bevat:
  • Chocoladepasta
  • Hazelnootpasta
  • Appel-, peren- en suikerstroop
  • Chocoladehagelslag
  • Pindakaas
Wissel deze producten af met kaliumarm broodbeleg, zoals:
  • Jam
  • Kaas
  • Honing
  • Vruchtenhagel
  • Muisjes
  • (Bruine) suiker
Vlees, kip en vis
Vlees, kip en vis bevatten veel kalium. Eet hiervan niet meer dan de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid: 100 tot 125 gram per dag.

In onderstaande tabel vindt u per product de gemiddelde hoeveelheid kalium:

ProductGewicht
(gram/milliliter)
Kalium
(milligram)
1 stuk fruit125250
1 glas vruchtensap150200
1 glas frisdrank1500
1 opscheplepel groente50110
1 portie vlees/kip/vis100300-400
2 kleine gekookte aardappelen100340
1 bakje patat150640
1 opscheplepel gare rijst5510
1 opscheplepel gare deegwaren4520
1 opscheplepel gare peulvruchten60230
1 kopje koffie150120
1 kopje thee15010
1 tomaat70170
1 eetlepel tomatenpuree20230
1 glas melk/karnemelk/yoghurt150240
1 glas chocolademelk150310
1 schaaltje vla150220
1 portie appelstroop15110
1 reep chocolade melk/puur45180
1 eetlepel noten/pinda's20150
1 gram dieetzout1250
1 gram kaas116


Digitaal uw kaliuminname bijhouden
Het is ook mogelijk om digitaal uw kaliuminname bij te houden. Het Voedingscentrum heeft Mijn Eetmeter ontwikkeld. Dit is een applicatie waarmee u op uw computer of smartphone een eetdagboek bij kunt houden. Zo berekent u eenvoudig wat u dagelijks aan voedingsstoffen binnenkrijgt. Kijk voor meer informatie op mijn.voedingscentrum.nl.

Medicijnen
Wanneer het kaliumgehalte met een kaliumbeperkt dieet niet voldoende zakt, kan een arts u (tijdelijk) kaliumbindende medicijnen adviseren. De arts bespreekt met u of u hiervoor in aanmerking komt en welk medicijn voor u het beste is.

Vragen
Heeft u nog vragen na het lezen van deze folder? Neem dan telefonisch contact op met de polikliniek Diëtetiek. De diëtist houdt van maandag tot en met vrijdag van 08.00 tot 09.00 uur en van 16.00 tot 16.30 uur telefonisch spreekuur. Buiten deze tijden kunt u het antwoordapparaat inspreken. U wordt dan teruggebeld. De diëtist is bereikbaar op telefoonnummer (0314) 32 99 60.



Foldernummer: 2221-jun 21